Bệnh Viêm gan B là gì, nguyên nhân, triệu chứng và cách ngăn ngừa điều trị hiệu quả

Viêm gan B là một trong các bệnh về gan nguy hiểm nhất, bệnh tấn công lá gan. Căn bệnh này do siêu vi viêm gan B (HBV) gây ra. Khi đa số những người lớn khỏe mạnh và trẻ em lớn tuổi nhiễm HBV, hệ miễn dịch của họ có thể chống lại căn bệnh này. Họ bị nhiễm bệnh viêm gan B “cấp tính” trong thời gian ngắn.

1. Bệnh viêm gan B

Viêm gan B là một trong các bệnh về gan nguy hiểm nhất, bệnh tấn công lá gan. Căn bệnh này do siêu vi viêm gan B (HBV) gây ra. Khi đa số những người lớn khỏe mạnh và trẻ em lớn tuổi nhiễm HBV, hệ miễn dịch của họ có thể chống lại căn bệnh này. Họ bị nhiễm bệnh viêm gan B “cấp tính” trong thời gian ngắn.

Nhiều người bị nhiễm bệnh viêm gan B này thường không cảm thấy có triệu chứng gì và thậm chí không biết là mình nhiễm bệnh. Khoảng 90% trẻ nhỏ sinh ra đã có mẹ mắc bệnh đều nhiễm bệnh viêm gan B.

Khi bạn nhiễm HBV trong sáu tháng hoặc lâu hơn, bạn được coi là mắc bệnh lâu dài hoặc “mãn tính.” Theo Các Trung Tâm Kiểm Soát và Ngừa Bệnh Hoa Kỳ (CDC), khoảng 20 tới 30% trong số 1.25 triệu người Mỹ mắc bệnh viêm gan B mãn tính đã mắc bệnh trong thời thơ ấu.

Bệnh viêm gan B ảnh hưởng đến sức khoẻ
Nhiều người mắc bệnh viêm gan B mãn tính thường không có triệu chứng gì và vẫn sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, một số người bị tổn thương gan do bệnh viêm gan B, đặc biệt là nếu họ đã mắc bệnh trong nhiều năm hoặc hàng chục năm. Khoảng một phần tư số người mắc bệnh viêm gan B có thể bị tổn thương gan nghiêm trọng. Trong đa số các trường hợp nghiêm trọng, bệnh viêm gan B có thể gây ung thư gan và suy gan.

2. Nguyên nhân gây viêm gan virus B là do sự lan truyền virus viêm gan B từ người bệnh sang người lành. Việc lây truyền chủ yếu xảy ra qua 3 con đường sau:

Lây nhiễm qua đường tình dục
Virus HBV truyền qua máu, tinh dịch, dịch âm đạo và các chất dịch khác trong cơ thể. Bất cứ hành vi tình dục nào làm gây trầy xước hoặc tổn thương đều dẫn tới nguy cơ lây nhiễm bệnh. Sử dụng đồ chơi tình dục cũng làm tăng khả năng lây nhiễm, virus viêm gan B có thể tồn tại ngoài cơ thể tới hơn 1 tuần, vậy nên vệ sinh dụng cụ tình dục cẩn thận để giảm nguy cơ lây lan bệnh.

Lây từ mẹ sang con
Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến viêm gan siêu vi B phổ biến hàng đầu tại khu vực Châu Á. Phụ nữ có thai mắc bệnh viêm gan B thì khả năng truyền virus sang con là rất cao. Bệnh viêm gan B của người mẹ không truyền sang con trong giai đoạn mang thai mà lây qua quá trình sinh đẻ. Sản dịch, máu của mẹ lây truyền virus viêm gan B cho trẻ, hoặc do niêm mạc da của trẻ bị tổn thương, dễ dàng bị virus tấn công.

Nếu virus viêm gan B đang phát triển và hoạt động mạnh trong cơ thể người mẹ thì tỷ lệ lây nhiễm bệnh sang con từ 50-90%. Ngược lại, nếu virus hoạt động kém thì tỷ lệ lây thấp hơn, khoảng 30%. Nếu virus ở trạng thái không hoạt động thì tỷ lệ là dưới 10%.

Lây qua đường máu
Virus viêm gan B có thể lây nhiễm trực tiếp khi truyền máu. Trước đây, khi các kỹ thuật xét nghiệm máu chưa phát triển thì truyền máu là một trong những nguyên nhân lây truyền viêm gan B.

Hiện nay, việc truyền máu trở nên an toàn hơn rất nhiều. Tuy nhiên vẫn không nên chủ quan bởi việc lây nhiễm viêm gan B vẫn có thể xảy ra một cách gián tiếp khi vô tình tiếp xúc với những dụng cụ dính máu nhiễm bệnh trong khi có vết thương hở, da hoặc niêm mạc bị trầy xước. Cụ thể ở một số trường hợp, như: tiêm chích ma túy, châm cứu, xăm mình, xỏ lỗ tai, châm cứu,… hoặc dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu, kìm bấm móng,…

3. Triệu chứng

Khi tìm hiểu về bệnh viêm gan siêu vi B , có thể thấy đây là bệnh rất dễ lây nhiễm, hơn nữa đây còn là bệnh có diễn biến rất phức tạp, người bệnh sẽ trải qua hai giai đoạn phát triển của bệnh đó là viêm gan B cấp tính và viêm gan B mãn tính.
Ở mỗi giai đoạn khác nhau các biểu hiện của bệnh viêm gan B cũng khác nhau, đôi khi những triệu chứng bệnh không rõ ràng và chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian ngắn rồi biến mất nên người bệnh rất khó nhận biết.

Triệu chứng viêm gan B cấp tính
Giai đoạn cấp tính, lá gan đã bắt đầu có những thương tổn ảnh hưởng đến chức năng gan, cơ thể cũng xuất hiện những biểu hiện bất thường như:

  • Sốt nhẹ trong những ngày đầu phát bệnh, và thường sốt vào buổi tối hay chiều tối. Cơ thể luôn có cảm giác mệt mỏi.
  • Đau bụng, đau khớp: Nhiều bệnh nhân cảm thấy đau bụng vùng gan, khu vực gần xương sườn bên phải. Tùy thuộc cơ địa mỗi người, mức độ đau sẽ không giống nhau, khi vận động sẽ cảm thấy đau hơn.
  • Rối loạn tiêu hóa nhẹ: Người bệnh cảm thấy khó tiêu, chán ăn, nước tiểu có màu vàng sẫm bất thường.
  • Vàng da: Đây là triệu chứng viêm gan B cấp tính điển hình, người bệnh có thể bị vàng da kèm theo vàng mắt, vàng móng.

Thường thì các triệu chứng này chỉ ở mức nhẹ, do đó, hầu hết mọi người đều chủ quan phớt lờ vô tình tạo cơ hội cho virus phát triển mạnh mẽ hơn, gây viêm gan B mãn tính. Một số ít trường hợp có các triệu chứng nặng sẽ đi khám và phát hiện bệnh sớm hơn, các bác sỹ có thể sẽ cần can thiệp để giảm thiếu các triệu chứng này.

Triệu chứng viêm gan B mãn tính
Người bệnh viêm gan B mãn tính có thể rơi vào 1 trong 2 trường hợp: viêm gan B thể không hoạt động (người lành mang bệnh) và viêm gan B thể hoạt động.

Đối với người mắc viêm gan B mãn tính thể không hoạt động, vì virus không hoạt động, không tàn phá gan nên người bệnh cũng không có triệu chứng, biểu hiện gì.

Trường hợp viêm gan B mãn tính thể hoạt động, tuy so với giai đoạn cấp tính thì lúc này các tổn thương ở gan đã nặng nề hơn nhưng người bệnh lại không có nhiều triệu chứng rõ rệt. Bởi lá gan là bộ phận có khả năng tái tạo mạnh mẽ nên gan vẫn tiếp tục hoạt động một cách tương đối bình thường trong một thời gian dài mà không hề xuất hiện triệu chứng nổi bật nào cả. Giai đoạn này có thể kéo dài nhiều năm, có những trường hợp mắc bệnh vài năm nhưng vẫn không phát hiện. Đến khi gan bị tổn thương trầm trọng, nặng nề thì các triệu chứng sẽ lại xuất hiện trở lại. Triệu chứng viêm gan B mãn tính khá tương đồng với viêm gan B cấp tính nhưng có thay đổi về mức độ và tần suất.

  • Mệt mỏi, suy kiệt: Khi mắc bệnh viêm gan B mãn tính, cơ thể người bệnh thường có cảm giác mệt mỏi, chán ăn, không muốn ăn uống, lười vận động. Sức khỏe suy nhược rõ ràng, hoạt động khó khăn, khó khăn ngay cả trong việc sinh hoạt cá nhân, hay buồn bực, bất an, thấy khó chịu trong người.
  • Sốt cao: Trường hợp bệnh nhân bị viêm gan B mãn tính giai đoạn nặng thì sẽ xuất hiện sốt kéo dài, sốt thất thường vào buổi chiều. Nguyên nhân là do các chất độc bên trong dồn vào máu hoặc tế bào gan bị hoại tử.
  • Rối loạn tiêu hoá: Những người mắc bệnh viêm gan B mãn tính thường gặp phải tình trạng rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng, người bệnh sẽ thường xuyên thấy khó tiêu, đầy bụng, buồn nôn, nôn mửa, đi ngoài thất thường nhiều lần trong ngày, phân nát.
  • Vàng da: Thời gian đầu của bệnh viêm gan B mãn tính thường không có dấu hiệu vàng da, hiện tượng này thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã trở nên cực kỳ nghiêm trọng. Mức độ nặng của viêm gan virus B mãn tính sẽ thể hiện qua tình trạng vàng da, mức độ vàng da đậm hơn, da toàn thân và mắt vàng đậm, nước tiểu có màu như nước trà đặc. Khi phát hiện thấy dấu hiệu này người bệnh nên đến ngay các cơ sở y tế, bệnh viện để kiểm tra sức khoẻ.
  • Xuất huyết dưới da: Đây là một triệu chứng viêm gan B nặng, khi xuất hiện ban xuất huyết hoặc chấm ứ máu, chảy máu chân răng, chảy máu mũi đây là do cơ chế đông máu của bệnh nhân bị viêm gan B mãn tính bị suy giảm. Một số ít bệnh nhân có thể có triệu chứng xuất huyết đường tiêu hóa.
  • Đau hạ sườn phải có thể thấy ở những bệnh nhân viêm gan virus B mãn tính hoặc những bệnh nhân chớm xơ gan do viêm gan virus B, nguyên nhân là do gan bị viêm, lượng chất độc tích tụ nhiều trong gan, khiến cho cấu trúc gan bị thay đổi, gan bị sưng làm chèn ép các dây thần kinh quanh đó và dẫn tới đau kể cả khi không dùng tay ấn vào. Tùy thuộc vào cơ địa mỗi người, mức độ đau không giống nhau, khi vận động sẽ cảm thấy đau hơn.

4. Biến chứng nghiêm trọng

Nếu viêm gan virus B không được phát hiện sớm, điều trị triệt để thì từ giai đoạn cấp tính sẽ phát triển thành mãn tính cùng nhiều biến chứng nghiêm trọng khác.

Suy gan cấp
Suy gan cấp cũng là một trong số các biến chứng của bệnh viêm gan B. Bệnh có những dấu hiệu như buồn nôn, chán ăn, mệt mỏi, vàng da, vàng mắt, rối loạn chức năng đông máu. Nếu bệnh diễn biến nặng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp, suy tuần hoàn, suy thận và có thể dẫn đến tử vong đột ngột nếu không được cấp cứu và xử lý kịp thời.

Xơ gan
Đây là một trong những biến chứng thường gặp ở nhiều bệnh nhân viêm gan B mãn tính. Virus liên tục tấn công các tế bào gan khiến mô gan dần được thay thế bằng sẹo, mô xơ và làm xơ hóa gan. Các sẹo và mô xơ sẽ làm suy giảm chức năng gan, đặc biệt nguy hiểm khi các mô gan đã bị xơ hóa sẽ vĩnh viễn không thể phục hồi.

Ung thư gan
Ung thư gan là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh viêm gan B. Người bị viêm gan B mãn tính có nguy cơ biến chứng thành ung thư gan cao gấp 20 lần so với người thường. Các triệu chứng thường gặp nhất của ung thư gan là đau vùng bụng, phù nề, cường lách, bị sốt và giảm cân. Ung thư gan là một bệnh cực kì nguy hiểm và rất khó điều trị, cũng như nguy cơ tử vong cao.

5. Điều trị hiệu quả

Nếu nghi ngờ bạn mắc viêm gan B, bác sĩ sẽ khám bệnh và làm xét nghiệm máu để phát hiện virus trong máu, cũng như cho biết bạn mắc viêm gan B cấp tính hay mãn tính. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể yêu cầu sinh thiết gan (cắt một mẫu nhỏ ở gan) để đem đi xét nghiệm viêm gan B.

Những phương pháp nào dùng để điều trị

Bạn nên gặp bác sĩ ngay sau khi bị phơi nhiễm virus viêm gan B để được tiêm huyết thanh miễn dịch viêm gan B. Tiêm huyết thanh trong vòng 12 tiếng sau khi phơi nhiễm có thể giúp bảo vệ bạn khỏi sự phát triển của virus viêm gan B. Nếu không được tiêm huyết thanh kịp thời bạn có thể bị viêm gan B cấp tính hoặc mãn tính.

Các phương pháp điều trị bệnh phụ thuộc vào việc bạn bị:

Viêm gan B cấp tính

  • Bạn có thể không cần chữa trị, bệnh có thể tự khỏi;
  • Bạn sẽ được chăm sóc tại nhà và chỉ nên hoạt động nhẹ nhàng. Nghỉ ngơi hợp lý từ 1 tới 4 tuần sau khi chẩn đoán bệnh sẽ có ích cho việc phục hồi bệnh. Trong khoảng thời gian này, bạn nên tránh tiếp xúc thân mật với người khác, có chế độ ăn nên cung cấp đủ calo, chất dinh dưỡng và nước cho cơ thể;
  • Ngoài ra, trong 2 tuần từ khi người bị viêm gan B nhiễm bệnh, cần phải tiêm huyết thanh kháng virus viêm gan B cho những người có quan hệ mật thiết với người bệnh.

Viêm gan B mãn tính
Bạn sẽ cần điều trị để giảm các nguy cơ mắc bệnh gan và ngăn chặn khả năng lây lan cho người khác. Các phương pháp điều trị bao gồm:

  • Các loại thuốc kháng virus như lamivudine (Epivir), adefovir (Hepsera), telbivudine (Tyzeka) và entecavir (Baraclude) có thể giúp chống lại virus viêm gan B và làm chậm khả năng gây tổn thương cho gan của chúng;
  • Interferon alfa-2b (Intron A): đây là một phiên bản tổng hợp của một hợp chất được cơ thể sản xuất ra để chống lại sự nhiễm trùng. Loại thuốc này chủ yếu được sử dụng cho người trẻ tuổi không muốn trải qua quá trình điều trị lâu dài, hoặc phụ nữ muốn mang thai;
  • Ghép gan: bác sĩ có thể đề nghị phương pháp này nếu gan bạn đã bị tổn hại quá nghiêm trọng. Phẫu thuật sẽ cắt bỏ phần gan bị tổn hại và thay vào bằng gan khỏe mạnh của người hiến tặng.

Write a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *